Στις αρχές του 20ού αιώνα σε μια αγροτική γωνιά της νοτιοδυτικής Ιαπωνίας, γεννήθηκε ένα όραμα που έμοιαζε παράδοξο για την εποχή και τον τόπο του. Ο Τομογιούκι Γιασουμότο (1890–1927), o γιατρός του χωριού Γιαμαχάρου (σήμερα ενσωματωμένο στον δήμο Ουκίχα του νομού Φουκουόκα) οραματίστηκε ένα θέατρο που να μοιάζει με αρχαίο ελληνικό, όπου οι κάτοικοι του χωριού, στην πλειονότητά τους αγρότες, θα μπορούσαν να γνωρίσουν τη δύναμη της θεατρικής τέχνης και να συμμετέχουν ενεργά σε αυτήν.
Βαθιά επηρεασμένος από τον Γάλλο συγγραφέα και δραματουργό Ρομαίν Ρολάν (1866–1944) και το εμβληματικό του δοκίμιο Το Θέατρο του Λαού (Le Théâtre du peuple, 1902), ο Γιασουμότο ίδρυσε το 1923 τη θεατρική ομάδα Ουακάμπα-κάι. Αποτελούνταν από κατοίκους της περιοχής και στη διάρκεια της σύντομης ζωής της ανέβασε περίπου πενήντα θεατρικά έργα.
Το αποκορύφωμα αυτού του οράματος ήρθε το 1925 όταν χάρη στην εθελοντική εργασία και τις δωρεές των ίδιων των χωρικών, κατασκευάστηκε ένα υπαίθριο θέατρο με αμφιθεατρικό σχεδιασμό που έμοιαζε με αρχαίο ελληνικό. Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν τον Νοέμβριο του ίδιου έτους, σηματοδοτώντας μια μοναδική στιγμή πολιτιστικής συνάντησης ανάμεσα στην Ιαπωνία και την κλασική ελληνική παράδοση.
Η ύπαρξη της Ουακάμπα-κάι ήταν δυστυχώς σύντομη. Ο Γιασουμότο που αντιμετώπιζε καρδιακά προβλήματα από νεαρή ηλικία, πέθανε το 1927 σε ηλικία μόλις 37 ετών. Έναν χρόνο αργότερα ο θίασος διαλύθηκε, το θέατρο εγκαταλείφθηκε και με το πέρασμα του χρόνου και τις φυσικές καταστροφές θάφτηκε κάτω από τα χώματα.
Χρειάστηκε να περάσουν σχεδόν εκατό χρόνια για να ζωντανέψει ξανά. Το 2015 στο πλαίσιο της επέκτασης του οδικού σταθμού της πόλης Ουκίχα, πραγματοποιήθηκαν ανασκαφές οι οποίες οδήγησαν στην αποκατάστασή του ως μνημείο πολιτισμού.
Το 2022 χάρη στη συνεργασία του Κέντρου Έρευνας Ελληνικού Θεάτρου με επικεφαλής την ερευνήτρια και πολυσχιδή καλλιτέχνιδα Μιγιούκι Άντο με τη θεατρική ομάδα Σέι από τη Φουκουόκα, με ιδρυτή και διευθυντή τον Σέιτζι Ιγκούτσι, το θέατρο αναβίωσε με το ανέβασμα της τραγωδίας του Ευριπίδη «Μήδεια». Η συνεργασία συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια, με τις τραγωδίες επίσης του Ευρυπίδη, «Ηρακλής Μαινόμενος» (18-19 Νοεμβρίου 2023), «Βάκχαι» (13-14 Οκτωβρίου 2024, δείτε φωτογραφίες από το ρεπορτάζ μας) και ξανά με την «Μήδεια» (12-13 Οκτωβρίου 2025) από όπου είναι και οι φωτογραφίες του σημερινού αφιερώματος.
Είχα τη χαρά να ταξιδέψω από το Τόκιο στην Ουκίχα (μια απόσταση σχεδόν χιλίων χιλιομέτρων) για να παρακολουθήσω τις παραστάσεις των δύο τελευταίων ετών, τις Βάκχες και τη Μήδεια. Έχοντας δει αρχαία τραγωδία από σπουδαίους θιάσους και εμβληματικούς σκηνοθέτες, μπορώ να πω πως η συγκίνηση που ένιωσα σε εκείνο το μικρό θέατρο, που αντηχούσε Ελλάδα σε κάθε του γωνιά, ήταν εξίσου δυνατή. Καθισμένη ανάμεσα σε λίγους μα απόλυτα προσηλωμένους θεατές, παρακολουθώντας τους ηθοποιούς να υπηρετούν τους ρόλους τους με αφοσίωση και σεβασμό, ένιωθα πως γινόμουν μάρτυρας κάτι σπάνιου και ουσιαστικού. Εκεί, μακριά από τη γενέτειρα της τραγωδίας αλλά τόσο κοντά στο πνεύμα της, συλλογιζόμουν πως το όραμα του γιατρού Τομογιούκι Γιασουμότο είναι ζωντανό, περισσότερο από έναν αιώνα μετά.
ΜΗΔΕΙΑ του Ευριπίδη
Σκηνοθεσία
Μιγιούκι Άντο 安藤美由紀
Οι Ηθοποιοί
Μιγιούκι Άντο 安藤美由紀: Μήδεια
Σέιτζι Ιγκούτσι 井口誠司: Ιάσονας
Γιάκο Καζάμα 風間弥子
Αγιούμι Ναγκασάουα 長澤あゆみ
Μάι Μοριτάκε 森武マイ
Άι Γιαμπέ やべあい
Σιόκο Γιοσέ 余瀬晶子
Χιρογιούκι Σίντο 進藤祐行 : Κρέοντας
Μοτογιάσου Τανάκα 田中基康
Νταϊσούκε Τανάκα 中山大介 : Αιγέας
Γιάσουκο Νισιγιάμα 西田康子
Τάιτσι Νισιγιάμα 西山太一
Σατόσι Ασάμπε 朝部聡
Ρέιτο Χατακεγιάμα 畠山羚翔
Κιόσουκε Μαέντα 前田恭輔
Μομόκα Χαρά 原百香
Κόχεϊ Γιαμαγκούτσι 山口航平
Κείμενο και φωτογραφίες: Junko Nagata ©GreeceJapan.com
