«Ο Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ ΣΤΟ ΤΟΚΥΟ»: Συνέντευξη του Dino Sato

Με αφορμή τον φετινό εορτασμό για τα 150 χρόνια από τη γέννησή του Κ. Π. Καβάφη (1863-2013), το Art/European Animation Center με τη συνεργασία του Musashino Art University (Τόκυο) υλοποίησαν ένα πρωτότυπο animated project με τίτλο: Ο Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ ΣΤΟ ΤΟΚΥΟ. Είκοσι ένας Ιάπωνες φοιτητές (12 κορίτσια και 9 αγόρια), υπό την επίβλεψη του καθηγητή τους Dino Sato, προσέγγισαν τον Καβάφη, δημιουργώντας σύντομες ταινίες animation, βασισμένες σε ποιήματά του, που οι ίδιοι επέλεξαν να εικονοποιήσουν. Eυχαριστούμε πολύ τον κ. Satο για τη συνέντευξη που παραχώρησε στο GreeceJapan.com.

Cavafy_poster_Boo_final

Dino Sato

Dino Sato

Είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και πρωτότυπα projects που έχουμε δει στο χώρο των πολιτιστικών ανταλλαγών Ελλάδας-Ιαπωνίας. Πως ξεκίνησε το project «Ο Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ ΣΤΟ ΤΟΚΥΟ»;

Η αρχή έγινε όταν ο κ. Βασίλης Μπούτος του Αrt/European Animation Center μου πρότεινε να λάβω μέρος προσωπικά στην έκθεση «ΩΣ ΤΑΙΡΙΑΖΑΝ ΠΟΛΥ». Όταν έμαθε ότι διδάσκω στο Musashino Art University μου είπε ότι θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να διοργανώσουμε ένα workshop για την ποίηση του Καβάφη. Το μάθημα που διδάσκω κυρίως είναι η παραγωγή animation και video στο τμήμα graphic design. Στο τέλος της ακαδημαϊκής χρονιάς οι φοιτητές παραδίδουν ένα βίντεο κινουμένων σχεδίων (animation) μικρού μήκους και έτσι αποφάσισα το θέμα του φετινού βίντεο να είναι εμπνευσμένο από ποιήματα του Καβάφη.

Τι εντύπωση αποκόμισαν οι φοιτητές ερχόμενοι σε επαφή με το έργο του Καβάφη; 

Νομίζω ότι διαβάζοντας τα έργα του αρχικά αισθάνθηκαν άβολα.  Ντρέπομαι να σας το δηλώσω, και εγώ ο ίδιος δεν είχα μελετήσει τον Καβάφη. Επί τη ευκαιρία του project διάβασα αμέσως τα ποιήματά του μεταφρασμένα στα ιαπωνικά από τον Hisao Nakai (“C.P. Cavafy Complete Poems”, εκδ. Misuzu Shobo). Κατάλαβα ότι θα ήταν δύσκολο να μεταφέρουμε σε εικόνες την ποίηση του. Κάποιοι φοιτητές είχαν διαβάσει ελληνική λογοτεχνία και ιστορία της ελληνικής τέχνης μέσα από μαθήματα του Πανεπιστημίου αλλά οι περισσότεροι είχαν ελάχιστες γνώσεις για την Ελλάδα. Στην αρχή, είπα στους φοιτητές μου να επιλέξουν ένα πραγματικό πρόσωπο από την Αρχαία Ελλάδα ή τη Ρωμαϊκή εποχή, να κάνουν έρευνα για αυτό το πρόσωπο και να το σκιτσάρουν. Άλλος σχεδίασε την Άννα Κομνηνή με φόρεμα της εποχής, άλλος τον Απόλλωνα όπως τον φαντάστηκε όπως θα ήταν σήμερα, άλλος σχεδίασε τον Αισχύλο σαν κωμικό. Τους έδωσα αυτό το θέμα ώστε να ενδιαφερθούν για τον κόσμο του Καβάφη. Στη συνέχεια τους είπα να επιλέξουν από ένα ποίημα του ώστε να προχωρήσουν στη δημιουργία των animation.

Η πρώτη σας επαφή με την Ελλάδα ήταν μέσω του project; Η δική σας και των φοιτητών σας;

Νομίζω ότι ήταν η πρώτη τόσο άμεση επαφή με την Ελλάδα.  Γνώριζαν την Ελλάδα περισσότερο τουριστικά. Για μένα, η πρώτη μου επαφή ήταν το 2006 όταν συμμετείχα με έργα μου στο Διεθνές Φεστιβάλ Animation της Αθήνας “ANIMFEST” οπότε και ήρθα σε επαφή με τον κ. Βασίλη Μπούτο με τον οποίο μάλιστα μας συνδέει από τότε φιλία.

Στη διάρκεια του project με τον Καβάφη, ποιο σημείο σας δυσκόλεψε περισσότερο;

Υπήρξαν αρκετές δυσκολίες, μια από αυτές ήταν η δυσκολία κατανόησης του ιστορικού υπόβαθρου της εποχής, των ιδεών, του τρόπου σκέψης που διαφαίνεται στα ποιήματα του Καβάφη, των διαφορών μεταξύ της ιαπωνικής και ελληνικής κοινωνίας. Κάποιος σχεδίασε μια λέξη από ένα ποίημα, άλλος επέλεξε τη σκηνή ενός στίχου, άλλος με αμηχανία προσπάθησε να μεταφέρει τη σεξουαλική έκφραση του Καβάφη. Ήταν η πρώτη φορά που οι μαθητές μου καλούνταν να δημιουργήσουν ένα ολοκληρωμένο animation και ίσως στην προσπάθειά τους να έχουν ένα σωστό τεχνικό αποτέλεσμα δεν κατάφεραν να εκφραστούν όπως θα ήθελαν. Βέβαια δεν είχα μεγάλες απαιτήσεις, περίμενα περισσότερο να μάθουν τον τρόπο να δημιουργούν, να μάθουν να εκφράζουν τη σκέψη τους με εικόνες. Ήταν σαν ένα προπαρασκευαστικό στάδιο, πριν το τελικό έργο της αποφοίτησης.
Γι’ αυτό σας καλώ να κοιτάξετε τα έργα των φοιτητών μου όχι σαν εκθέματα μιας έκθεσης αλλά σαν το αποτέλεσμα ενός workshop και παράλληλα να ανακαλύψετε τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την ποίηση του Καβάφη.

Συμμετέχετε προσωπικά και στην φωτογραφική έκθεση «ΩΣ ΤΑΙΡΙΑΖΑΝ ΠΟΛΥ» για τον Καβάφη, μεταμορφώνοντας το ποίημα του «Ακούμπησα και πλάγιασα στες κλίνες των» σε ταινία animation και illustration. Μιλήστε μας λίγο γι’ αυτό σας το έργο.

Αισθάνθηκα ότι έπρεπε να δημιουργήσω και εγώ παράλληλα με τους φοιτητές μου. Βασικά ακολούθησα την ίδια διαδικασία με αυτούς. Διάβασα τα ποιήματά του, επέλεξα ένα ποίημα, το «Κι ακούμπησα και πλάγιασα στες κλίνες των» και προσπάθησα να το εκφράσω με animation. Είναι ένα ερωτικό ποίημα, περισσότερο ερωτικό από άλλα, και δεδομένου ότι οι φοιτητές μου απέφυγαν τα ποιήματα με παρόμοιο χαρακτήρα, αποφάσισα να το διαλέξω εγώ. Επιπλέον με ενδιέφερε με αυτήν μου την επιλογή ν’ αναπαραστήσω τον έρωτα.

Ο Καβάφης είναι ένας ποιητής γνωστός σε όλο τον κόσμο, και στην Ιαπωνία υπάρχουν πολλοί θαυμαστές της ποίησής του. Που πιστεύετε ότι οφείλετε αυτή η παγκοσμιότητα του Καβάφη;

Νομίζω ότι στην πραγματικότητα ο Καβάφης δεν είναι τόσο γνωστός στην Ιαπωνία, από ότι κατάλαβα γύρω μου δεν τον ήξερε κανείς. Κι όμως εδώ έχουν κυκλοφορήσει έργα του ποιητή σε καταπληκτική μετάφραση από τον καθηγητή Hisao Nakai. Δυστυχώς δεν είχα την τύχη να επισκεφθώ μέχρι σήμερα την Ελλάδα και πιστεύω ότι αυτό με δυσκολεύει στο να κατανοήσω όπως θα ήθελα την «ατμόσφαιρα» της ποίησης του Καβάφη. Στη Δύση και ιδιαίτερα στην Ευρώπη είναι πιο εύκολο να καταλάβουν την ποίησή του γιατί η βάση του ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι η Αρχαία Ελλάδα και Ρώμη και πιστεύω ότι το ιαπωνικό κοινό ίσως να μη μπορεί να νιώσει την ίδια αίσθηση οικειότητας με τον Καβάφη.

Σας ευχαριστώ πολύ.

Το έργο του Dino Sato για την έκθεση ΩΣ ΤΑΙΡΙΑΖΑΝ ΠΟΛΥ

 

scroll to top