Το λιοντάρι που χορεύει

Greecejapan_Shishi

Κείμενο-φωτογραφία: Γρηγόρης Α. Μηλιαρέσης

Η επίσημη μετάφρασή του είναι σαφής: «σίσι» (獅子) σημαίνει «λιοντάρι» και το θέμα λήγει εκεί. Όμως δε λήγει εκεί καθώς αφενός το λιοντάρι που ξέρουμε όλοι λέγεται «ράιον» (ライオン) και αφετέρου η εμφάνισή του, έστω και αυτή που επιβιώνει συμβολικά στις μεγάλες κόκκινες ξύλινες μάσκες ελάχιστα μοιάζει με τον βασιλιά της αφρικανικής σαβάνας∙ τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο περίπλοκα αν αναλογιστεί κανείς ότι τα λιοντάρια δεν κατάφεραν να διασχίσουν ποτέ την Ινδία, το δε τοπικό υποείδος τους, το ασιατικό λιοντάρι Panthera leo persica σχεδόν εξαφανίστηκε από την ήπειρο πριν τον 20ό αιώνα. Αν το σίσι έφτασε σαν εικόνα στα ιαπωνικά νησιά και εδραιώθηκε στη συνείδηση των κατοίκων τους, η διαδρομή ήταν σίγουρα μέσω του κινεζικού και κορεατικού πολιτισμού και, πιθανότατα μαζί με τον βουδισμό: οι Κινέζοι και οι Κορεάτες χρησιμοποιούσαν αγάλματα λιονταριών στις εισόδους των ναών τους σαν προστασία απέναντι στο αρχέγονο κακό και ακόμα και σήμερα συχνά τα βλέπει κανείς να παίζουν τον ίδιο ρόλο και στην Ιαπωνία με την ονομασία «κόμα-ίνου» (狛犬) ή «κορεατικοί σκύλοι».

Όπως και να ‘χει, το σίσι έχει πλέον πολιτογραφηθεί Ιάπωνας και στο ξεκίνημα κάθε χρόνου κάνει την εμφάνισή του σε διάφορα δημόσια μέρη (συχνά σε σιντοϊστικούς ναούς ή γύρω από αυτούς) όπου χορεύει για να φέρει καλή τύχη για τους 12 μήνες που θα ακολουθήσουν –το συγκεκριμένο έθιμο θα φανεί επίσης πολύ γνώριμο σε όσους ξέρουν έστω και τα ελάχιστα από τον κινεζικό πολιτισμό όμως το ιαπωνικό σίσι είναι αρκετά διαφορετικό τόσο σε εμφάνιση όσο και σε χορογραφία ώστε κανείς να μην το μπερδεύει με το κινεζικό. Τα χρώματά του τουλάχιστον στην κυρίαρχη εκδοχή που βρίσκει κανείς στο Κάντο είναι σχεδόν αποκλειστικά το γυαλιστερό κόκκινο (για το κεφάλι-μάσκα) και το σκούρο πράσινο (για τον μανδύα) ενώ ο χειρισμός του γίνεται συνήθως από ένα άτομο έναντι των δύο που βλέπει κανείς στην Κίνα. Όσο για τον χορό του, περιλαμβάνει πολύ λιγότερα ακροβατικά και συνίσταται περισσότερο στα παιχνίδια με το κοινό και, κυρίως, στο «δάγκωμα» του κεφαλιού των θεατών, κάτι που υπόσχεται καλή τύχη για τη νέα χρονιά.

Παλιότερα, το σίσι-μάι (獅子舞) ο χορός του λιονταριού γινόταν από σπίτι σε σπίτι κατά παραγγελία του εκάστοτε νοικοκύρη∙ σήμερα, τουλάχιστον στις μεγάλες πόλεις, τα πράγματα έχουν αλλάξει και το πράγμα έχει πάρει χαρακτήρα δημόσιας εκδήλωσης όμως παραδόξως (;) η αίσθηση του προσωπικού δεσμού μεταξύ του θεατή και του εκτελεστή (και του καλού πνεύματος που αυτός μετουσιώνει όσο διαρκεί ο χορός) δε δείχνει να έχει χαθεί. Παρά το σουρεαλιστικό του θεάματος, οι άνθρωποι κάθε ηλικίας πάντα στέκονται να δουν το λιοντάρι που χορεύει στο ρυθμό κάποιου τυμπάνου και στη μελωδία κάποιου φλάουτου και πάντα δέχονται ευχάριστα το παιχνίδι του. Δεν έχω καταλήξει ακόμα αν πρόκειται για πρόληψη ή για την αγάπη των Ιαπώνων για το θέατρο του δρόμου αλλά προφανώς αυτό δεν έχει καμιά σημασία: το σίσι-μάι είναι ένα ακόμα κομμάτι του ψηφιδωτού που λέγεται «Ιαπωνία» και μια ακόμα ένδειξη ότι όσο και αν η χώρα δημιουργεί καινούριους μύθους, οι παλιοί παραμένουν ισχυροί.

ENGLISH

Η αναδημοσίευση του περιεχομένου του GreeceJapan.com (φωτογραφιών, κειμένου, γραφικών) δεν επιτρέπεται χωρίς την εκ των προτέρων έγγραφη άδεια του GreeceJapan.com

Γρηγόρης Μηλιαρέσης
Γρηγόρης Μηλιαρέσης
Δημοσιογράφος και μεταφραστής. Έχει συνεργαστεί με πλειάδα εφημερίδων, περιοδικών (τόσο του γενικού όσο και του ειδικού τύπου) και εκδοτικών οίκων και με ειδίκευση στο Ίντερνετ, τις πολεμικές τέχνες και την Ιαπωνία όπου και ζει τα τελευταία χρόνια. Από το 2012 μέχρι το 2016 έγραφε την εβδομαδιαία στήλη στο GreeceJapan.com "Γράμματα από έναν αιωρούμενο κόσμο" και το 2020 κυκλοφόρησε το ομότιτλο βιβλίο του. Περισσότερα στη συνέντευξη που είχε δώσει στο GreeceJapan.com.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ

ΡΟΗ ΑΡΘΡΩΝ

ΛΕΥΚΑΔΑ: Υποδοχή της αντιπροσωπείας του αδελφοποιημένου με τη Λευκάδα Δήμου Σιντζούκου

Γύρω στις 1.00 το μεσημέρι της Πέμπτης 23 Ιουνίου 2022 έγινε δεκτή με κάθε επισημότητα, περνώντας το κόκκινο χαλί...

Σόγκι, μάνγκα και καπάκια υπονόμων

Όπως είχαμε γράψει χθες, η περιοχή Σεταγκάγια στο Τόκιο θεωρείται η βάση του σόγκι, του ιαπωνικού σκακιού. Εκεί βρίσκεται...

23/6 Αθήνα: «Άμα-Σαν», το ντοκιμαντέρ για τις θρυλικές «γυναίκες της θάλασσας» (τρέιλερ)

Το ντοκιμαντέρ Άμα-Σαν της Κλαούντια Βαρεχάο με θέμα τις θρυλικές δύτριες Άμα, τις «γυναίκες της θάλασσας», θα προβληθεί την...

Ινούι-Πλατανιώτη: Mετάλλια και στο ελεύθερο σόλο του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος

Τα μετάλλια της Γιούκικο Ινούι και Ευαγγελίας Πλατανιώτη στο 19ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Καλλιτεχνικής Κολύμβησης διπλασιάστηκαν το απόγευμα της Τετάρτης...

H Φωτογραφία της Ημέρας: Σόγκι, προσευχή και καλή τύχη

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά: Σόγκι είναι το ιαπωνικό σκάκι. Η περιοχή Σεταγκάγια στο Τόκιο θεωρείται η...

Ελλάδα-Ιαπωνία στο 19ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Υδατοσφαίρισης

Oι Εθνικές ομάδες Ανδρών Ελλάδας και Ιαπωνίας θα βρεθούν αντιμέτωπες στο δεύτερο αγώνα τους στο 19ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Υδατοσφαίρισης...

Ιαπωνικό Φεστιβάλ, το Σαββατοκύριακο 25-26 Ιουνίου 2022

Μετά την πρώτη διοργάνωση που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2018 με τη συμμετοχή 5.000 επισκεπτών, το Ιαπωνικό Φεστιβάλ επιστρέφει...

Ελλάδα-Ιαπωνία: Χρυσό και χάλκινο μετάλλιο με Ινούι και Πλατανιώτη στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Καλλιτεχνικής Κολύμβησης

日本語 Την πρώτη και τρίτη θέση αντίστοιχα κατέκτησαν Ιαπωνία και Ελλάδα το Σάββατο 18 Ιουνίου 2022 στον τελικό του τεχνικού...
spot_img
ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΟ ΚΟΣΜΟspot_img
TΟ 1o ANIME RADIO ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑspot_img