Τελετή απελευθέρωσης

Τελετή απελευθέρωσης

Κείμενο-φωτογραφία: Γρηγόρης Α. Μηλιαρέσης

Έχω σκεφτεί πολλές φορές –και το έχω γράψει περισσότερες από μια- ότι ο καλύτερος τρόπος να αντιληφθεί την Ιαπωνία κάποιος που δεν την έχει ζήσει είναι παρομοιάζοντάς τη με το στρατό: τα πάντα είναι οργανωμένα βάσει κανόνων και διαδικασιών που έχουν καθολική ισχύ (εκτός από τις περιπτώσεις που δεν έχουν –ένας από τους βασικούς κανόνες της ιαπωνικής κοινωνίας είναι το «κέεσου-μπάι-κέεσου» ή «ケースバイケース» δηλαδή «case-by-case» δηλαδή «κατά περίπτωση») και οι κανόνες αυτοί διδάσκονται από πολύ νωρίς, υπάρχει μια ιεραρχική δομή που προσδιορίζει σχεδόν όλες τις συμπεριφορές, υπάρχουν στολές και προδιαγεγραμμένοι ρόλοι, η ατομικότητα θεωρείται αν όχι ακριβώς «ανάθεμα», σίγουρα κάτι μάλλον επιβλαβές σε αντιπαράθεση με την ευημερία της ομάδας και οι τύποι συχνά λατρεύονται δυσανάλογα περισσότερο από την ουσία. Α, και υπάρχει μια σχεδόν θρησκευτική πίστη στην αναγκαιότητα διαφόρων τελετών οι οποίες εκτελούνται επίσης βάσει πολύ συγκεκριμένων κανόνων και διαδικασιών.

Ο Μάρτιος είναι ο μήνας μιας από τις σημαντικότερες τέτοιες τελετές για τα νεότερα μέλη της κοινωνίας, δηλαδή τους μαθητές και τους σπουδαστές: είναι ο μήνας που κάποιοι από αυτούς αποφοιτούν (το ιαπωνικό ακαδημαϊκό έτος αρχίζει, όπως και το οικονομικό, την 1η Απριλίου) από το δημοτικό, το γυμνάσιο, το λύκειο ή το πανεπιστήμιο και που, ουσιαστικά, μπαίνουν σε μια άλλη φάση της ζωής τους. Η ονομασία της τελετής είναι «σοτσουγκιό-σίκι» (卒業式), δηλαδή «τελετή αποφοίτησης» όμως όσοι έχουν στο νου τους τις αντίστοιχες χαλαρές εκδηλώσεις στις (περισσότερες) δυτικές χώρες μάλλον θα εκπλαγούν αν βρεθούν στις ιαπωνικές: ακόμα και αν πρόκειται για ένα μικρό, επαρχιακό γυμνάσιο, το πρωτόκολλο που θα ακολουθηθεί θα είναι επιπέδου αυτοκρατορικής αυλής με εθνικούς ύμνους, ύμνους της πόλης και του σχολείου, παρέλαση των μαθητών με τη στολή τους στην εντέλεια, λόγους, ομαδικές υποκλίσεις προς διάφορες κατευθύνσεις και προστάγματα και ανταποκρίσεις που δε θα ήταν εκτός τόπου σε κανένα κέντρο εκπαίδευσης νεοσυλλέκτων.

Αντίστοιχα τυποποιημένες είναι και οι «άτυπες» παραδόσεις κάθε σχολείου: τα πάρτι που γίνονται μετά την τελετή, η ανταλλαγή κουμπιών ή άλλων κομματιών της σχολικής στολής με φίλους, τα δώρα από το σχολείο ή το σύλλογο γονέων και κηδεμόνων, οι ευχαριστήριες κάρτες και τα άλμπουμ-επετηρίδες∙ παρότι οι μαθητές θεωρητικά «απελευθερώνονται» από τις υποχρεώσεις του σχολείου που τελειώνουν, η διαδικασία τους θυμίζει ότι αυτό που ακολουθεί είναι εξίσου δεσμευτικό και εξίσου κομμάτι του κύκλου που αποκαλείται «ζωή στην ιαπωνική κοινωνία». Ίσως αυτός είναι ο λόγος που πολλοί από αυτούς οργανώνουν αυτοσχέδια «νιτζικάι» (二次会) δηλαδή «δεύτερα πάρτι», θέλοντας να σημαδέψουν την ημέρα με έναν προσωπικό τρόπο –καμία κοινωνία, όσο αυστηρή και αν είναι (και η ιαπωνική είναι από τις αυστηρότερες) δεν μπορεί να μπλοκάρει εντελώς την ατομική έκφραση. Μπορεί ωστόσο να την αφομοιώσει, απόδειξη και η ύπαρξη στο λεξιλόγιο της λέξης «νιτζικάι» και «αποδεκτών» τρόπων διασκέδασης σ’ αυτά: αν η ζωή στην Ιαπωνία μοιάζει με θητεία, πρόκειται για μια θητεία που δε σταματάει πουθενά..

ENGLISH

Η αναδημοσίευση του περιεχομένου του GreeceJapan.com (φωτογραφιών, κειμένου, γραφικών) δεν επιτρέπεται χωρίς την εκ των προτέρων έγγραφη άδεια του GreeceJapan.com

Γρηγόρης Μηλιαρέσης
Γρηγόρης Μηλιαρέσης
Δημοσιογράφος και μεταφραστής. Έχει συνεργαστεί με πλειάδα εφημερίδων, περιοδικών (τόσο του γενικού όσο και του ειδικού τύπου) και εκδοτικών οίκων και με ειδίκευση στο Ίντερνετ, τις πολεμικές τέχνες και την Ιαπωνία όπου και ζει τα τελευταία χρόνια. Από το 2012 μέχρι το 2016 έγραφε την εβδομαδιαία στήλη στο GreeceJapan.com "Γράμματα από έναν αιωρούμενο κόσμο" και το 2020 κυκλοφόρησε το ομότιτλο βιβλίο του. Περισσότερα στη συνέντευξη που είχε δώσει στο GreeceJapan.com.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ

ΡΟΗ ΑΡΘΡΩΝ

Σαν σήμερα στις 27 Ιουνίου 1850 γεννήθηκε στη Λευκάδα ο Λευκάδιος Χερν

Σαν σήμερα, στις 27 Ιουνίου του 1850 γεννήθηκε στη Λευκάδα ο Λευκάδιος Χερν. Το συγγραφικό έργο του αποτελεί μία...

ΛΕΥΚΑΔΑ: Υποδοχή της αντιπροσωπείας του αδελφοποιημένου με τη Λευκάδα Δήμου Σιντζούκου

Γύρω στις 1.00 το μεσημέρι της Πέμπτης 23 Ιουνίου 2022 έγινε δεκτή με κάθε επισημότητα, περνώντας το κόκκινο χαλί...

Σόγκι, μάνγκα και καπάκια υπονόμων

Όπως είχαμε γράψει χθες, η περιοχή Σεταγκάγια στο Τόκιο θεωρείται η βάση του σόγκι, του ιαπωνικού σκακιού. Εκεί βρίσκεται...

23/6 Αθήνα: «Άμα-Σαν», το ντοκιμαντέρ για τις θρυλικές «γυναίκες της θάλασσας» (τρέιλερ)

Το ντοκιμαντέρ Άμα-Σαν της Κλαούντια Βαρεχάο με θέμα τις θρυλικές δύτριες Άμα, τις «γυναίκες της θάλασσας», θα προβληθεί την...

Ινούι-Πλατανιώτη: Mετάλλια και στο ελεύθερο σόλο του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος

Τα μετάλλια της Γιούκικο Ινούι και Ευαγγελίας Πλατανιώτη στο 19ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Καλλιτεχνικής Κολύμβησης διπλασιάστηκαν το απόγευμα της Τετάρτης...

H Φωτογραφία της Ημέρας: Σόγκι, προσευχή και καλή τύχη

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά: Σόγκι είναι το ιαπωνικό σκάκι. Η περιοχή Σεταγκάγια στο Τόκιο θεωρείται η...

Ελλάδα-Ιαπωνία στο 19ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Υδατοσφαίρισης

Oι Εθνικές ομάδες Ανδρών Ελλάδας και Ιαπωνίας θα βρεθούν αντιμέτωπες στο δεύτερο αγώνα τους στο 19ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Υδατοσφαίρισης...

Ιαπωνικό Φεστιβάλ, το Σαββατοκύριακο 25-26 Ιουνίου 2022

Μετά την πρώτη διοργάνωση που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2018 με τη συμμετοχή 5.000 επισκεπτών, το Ιαπωνικό Φεστιβάλ επιστρέφει...
spot_img
ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΟ ΚΟΣΜΟspot_img
TΟ 1o ANIME RADIO ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑspot_img