Κάτι παλιό, κάτι καινούριο

Κείμενο-φωτογραφία: Γρηγόρης Α. Μηλιαρέσης

Διάβαζα χτες ένα μπλογκ-ποστ ενός Βρετανού που ζει στην Ιαπωνία τα τελευταία δέκα χρόνια· στο κείμενό του ο συγγραφέας επιδιδόταν σε ένα από τα δημοφιλέστερα θέματα των μη-Ιαπώνων σχολιαστών της χώρας: στη χλεύη άλλων σχολιαστών για τα στερούμενα φαντασίας (ή από μια άλλη άποψη τα υπερβολικά ευφάνταστα) κείμενά τους, για τη διαρκή επανάληψη στερεοτύπων και για την απόπειρα να παρουσιάσουν την Ιαπωνία σαν κάτι το εξαιρετικό και, συνακόλουθα, τους εαυτούς τους σαν τους λίγους και εκλεκτούς που έχουν την ύψιστη τύχη να κοινωνούν τα άχραντα μυστήριά της. Μια από τις κοινοτοπίες που λοιδορεί είναι η εμμονή στην αντιπαράθεση παλιού και νέου που οι ερασιτέχνες ιαπωνολόγοι  επαναλαμβάνουν με σχεδόν θρησκευτική ευλάβεια· κατά την άποψή του, η αντιπαράθεση αυτή δεν είναι προνόμιο της Ιαπωνίας και ο υπερτονισμός της δεν είναι παρά ένα ακόμα σύμπτωμα της εφηβικής αντίληψης που χαρακτηρίζει όσους τη χρησιμοποιούν για να μιλήσουν για τη χώρα.

Βεβαίως έχει δίκιο: όλες οι χώρες με πολιτισμό παλιότερο των 500 ετών έχουν να επιδείξουν διάφορες όψεις της συγκεκριμένης αντίστιξης. Όμως δεν μπορώ παρά να συνταχθώ με πολλούς από τους αποδέκτες της κριτικής του λέγοντας ότι, τουλάχιστον στη δική μου εμπειρία, δεν υπάρχει καμία που να διαχειρίζεται καλύτερα αυτή την εναλλαγή μεταξύ απτών και αόρατων στοιχείων από το παρελθόν με αντίστοιχα στοιχεία από το παρόν. Λέγοντας “διαχειρίζεται”, δεν εννοώ την απλή παράθεσή τους στο περιβάλλον όπως είναι τα αρχαία μνημεία στην Αίγυπτο, την Ελλάδα ή την Ιταλία αλλά τη ζωντανή συνύπαρξή τους στη συλλογική συνείδηση των ανθρώπων και τη συμμετοχή τους στη διαμόρφωση της αισθητικής, της πολιτικής, της ιδεολογίας αλλά και της καθημερινής πρακτικής. Και λέγοντας “καλύτερα” εννοώ ότι οι Ιάπωνες καταφέρνουν να εξισορροπούν τα στοιχεία αυτά μέσα τους χωρίς να τους προκαλείται ναυτία και χωρίς να ξεφεύγουν σε ακραίες νοοτροπίες –τουλάχιστον στην πλειονότητά τους.

Πραγματικά δυσκολεύεται κανείς να διακρίνει πόσα από τα στοιχεία που προσδιορίζουν το παρόν των ανθρώπων αυτής της χώρας προέρχονται από το παρελθόν· ακόμα περισσότερο, είναι σχεδόν αδύνατο να διακρίνει από ποια στιγμή του παρελθόντος προέρχονται. Αν μπορώ να καταλάβω τον τρόπο σκέψης τους (και πρόκειται για ένα πολύ μεγάλο “αν”) οι μύθοι και η ιστορία έχουν δεθεί τόσο σφιχτά με το παρόν, έχουν γίνει τόσο αναπόσπαστα κομμάτι μιας ροής που ξεκίνησε πριν από χιλιάδες χρόνια και συνεχίζεται ως σήμερα που ελάχιστοι κοντοστέκονται για να στοχαστούν πότε κάθε κομμάτι προστέθηκε στο συνεχές αυτό, πώς τροποποιήθηκε από το χθεσινό παρόν, πώς τροποποιεί το σημερινό και πώς βάζει τις βάσεις για το αυριανό. Όσο για τα αίτια μπορούν ίσως να αναζητηθούν σ’ αυτό που έχω γράψει και παλιότερα: στη συνειδητοποίηση, εδώ περισσότερο από ό,τι αλλού, της παροδικότητας των πραγμάτων –ή, όπως επισημαίνει ο εκλεκτός βρετανός συνάδελφος, να απουσιάζουν εντελώς και να πρόκειται απλώς για ιδεοληψίες όσων γράφουμε για την Ιαπωνία.

ENGLISH

Η αναδημοσίευση του περιεχομένου του GreeceJapan.com (φωτογραφιών, κειμένου, γραφικών) δεν επιτρέπεται χωρίς την εκ των προτέρων έγγραφη άδεια του GreeceJapan.com

Γρηγόρης Μηλιαρέσης
Γρηγόρης Μηλιαρέσης
Δημοσιογράφος και μεταφραστής. Έχει συνεργαστεί με πλειάδα εφημερίδων, περιοδικών (τόσο του γενικού όσο και του ειδικού τύπου) και εκδοτικών οίκων και με ειδίκευση στο Ίντερνετ, τις πολεμικές τέχνες και την Ιαπωνία όπου και ζει τα τελευταία χρόνια. Από το 2012 μέχρι το 2016 έγραφε την εβδομαδιαία στήλη στο GreeceJapan.com "Γράμματα από έναν αιωρούμενο κόσμο" και το 2020 κυκλοφόρησε το ομότιτλο βιβλίο του. Περισσότερα στη συνέντευξη που είχε δώσει στο GreeceJapan.com.

ΙΑΠΩΝΙΑ - ΕΠΙΛΟΓΕΣ

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ

Ελλάδα-Ιαπωνία

ΡΟΗ ΑΡΘΡΩΝ

Ελλάδα-Ιαπωνία: 20 Μαΐου 1899 – Υπογραφή του «Συμφώνου Φιλίας, Εμπορίου και Ναυτιλίας»

Στις 20 Μαΐου 1899 πραγματοποιήθηκε η υπογραφή του «Συμφώνου Φιλίας, Εμπορίου και Ναυτιλίας» μεταξύ της Ελλάδας και της Ιαπωνίας που αποτέλεσε...

Λευκάδα: Ημέρες Λευκάδιου Χερν 2022

Το Πνευματικό Κέντρο Λευκάδας διοργανώνει τις «Ημέρες Λευκάδιου Χέρν», στις 23 και 24 Ιουνίου 2021. Οι εκδηλώσεις τελούν υπό την...

Διεθνής Ημέρα Μουσείων: Επίσκεψη σε 26 Ιαπωνικά Μουσεία!

H 18η Μαΐου καθιερώθηκε ως Διεθνή Ημέρα Μουσείων το 1977 από το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM), στην προσπάθειά του...

Μangatellers “Μythos”: Όταν η αρχαία ελληνική μυθολογία συναντά τα μάνγκα

日本語 Με συνέπεια, επιμονή και βέβαια έμπνευση και δημιουργικότητα οι Μangatellers είναι από τους πρωταγωνιστές στον ελληνικό χώρο των μάνγκα,...

Σαμουράι-Ιαπωνία: Εκπαιδευτική δράση στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης Κέρκυρας στο πλαίσιο της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων

Με την εκπαιδευτική δράση Σαμουράι-Ιαπωνία στην ιαπωνική συλλογή της μόνιμης έκθεσης του συμμετέχει στον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων (Τετάρτη...

Ιαπωνία: Φορείς της τουριστικής βιομηχανίας πιέζουν να ανοίξουν τα σύνορα για τους τουρίστες

Φορείς που εκπροσωπούν την ιαπωνική τουριστική βιομηχανία, αναμέσα τους η Ένωση Ταξιδιωτικών Πρακτόρων, η Ένωση Ξενοδόχων Ιαπωνίας καθώς και...

Η Φωτογραφία της Ημέρας: Κρουστά και Ξενάκης στη Σαϊτάμα

Η διάσημη καλλιτέχνις κρουστών, Κούνικο Κάτο, μαζί με νέους ταλαντούχους μουσικούς μετά την παρουσίαση του έργου «Πλειάδες» του Ιάννη...

Οι ανθισμένες κερασιές στις Κάτω Κλεινές Φλώρινας

日本語 Ένα όμορφο χωριό περίπου 8 χιλιόμετρα βόρεια της Φλώρινας, οι Κάτω Κλεινές, γίνεται ακόμα πιο όμορφο την άνοιξη όταν...
TΟ 1o ANIME RADIO ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑspot_img

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ