Συνέντευξη του Πρέσβη της Ιαπωνίας στην Ελλάδα κ. Toshio Mochizuki

«Μου αρέσει το επάγγελμά μου και είμαι πολύ ευχαριστημένος που βρίσκομαι στην Ελλάδα»…
Με αυτά τα λόγια ξεκίνησε ο Πρέσβυς της Ιαπωνίας κ. Toshio Mochizuki τη συνέντευξη που παραχώρησε στο GreeceJapan.com. Ο κ. Mochizuki υπηρετεί στην Ελλάδα από το 2003 και η θητεία του στη χώρα μας πλησιάζει στο τέλος της. Έχει διατελέσει Πρέσβυς της Ιαπωνίας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Στη διάρκεια της διπλωματικής του καριέρας έχει υπηρετήσει στη Γαλλία, Ελβετία, Κίνα καθώς και ως γενικός πρόξενος στη Βοστώνη και Νέα Υόρκη. 
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι επισημάνσεις του Ιάπωνα Πρέσβη ως προς τα σημεία που δυσχεραίνουν τις ιαπωνικές επενδύσεις στην Ελλάδα. 

Τον περασμένο Νοέμβριο είχατε μεταβεί στην Ιαπωνία στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης του Πρωθυπουργού της Ελλάδας. Νομίζετε ότι πέρα από το αυτονόητο της επιβεβαίωσης των πολύ καλών διπλωματικών σχέσεων Ελλάδας-Ιαπωνίας, οι ελληνοϊαπωνικές σχέσεις βελτιώθηκαν ουσιαστικά σε πρακτικά ζητήματα;

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Κατ’ αρχάς, η επίσημη επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού είχε μεγάλη επιτυχία και εκτιμήσαμε ιδιαίτερα το ότι διάλεξε την Ιαπωνία ως τον πρώτο του προορισμό στην περιοχή. Αυτό αποδεικνύει τη σπουδαιότητα που έχει για την Ελλάδα η Ιαπωνία. Στη διάρκεια της επίσκεψής του ο κ. Καραμανλής είχε βέβαια μακρές συνομιλίες με τον Πρωθυπουργό της Ιαπωνίας κο Τζουνιτσίρο Κοϊζούμι, τον Αυτοκράτορα καθώς και με σημαντικούς παράγοντες των επιχειρήσεων. Επιβεβαιώσαμε την πρόθεση μας για την περαιτέρω ανάπτυξη των διμερών σχέσεων με συγκεκριμένους στόχους και πράξεις, όχι με γενικότητες. Στον πολιτικό, πολιτιστικό και οικονομικό τομέα. Eπιδιώκουμε την πολιτική συνεργασία σε όλα τα επίπεδα. Η Ιαπωνία και η Ελλάδα διατηρούν μια ευρύτερη και καθημερινή συνεργασία σε διεθνή θέματα μέσα από τη συμμετοχή τους στους διεθνείς οργανισμούς. Υπάρχει σύγκλιση απόψεων και συνεργασία στις μεταρρυθμίσεις των Ηνωμένων Εθνών. Η Ελλάδα υποστηρίζει την υποψηφιότητα της Ιαπωνίας ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και αυτό είναι κάτι για το οποίο ο Πρωθυπουργός της Ιαπωνίας ευχαρίστησε θερμά τον Έλληνα Πρωθυπουργό.
Θα ήθελα να επισημάνω τις επαφές μας στα πλαίσια της «Διαδικασίας Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης» (SEECP) όπου η Ελλάδα ασκεί την προεδρία. Μάλιστα, τον Μάϊο ο Υπουργός Εξωτερικών της Ιαπωνίας θα επισκεφθεί τη Θεσσαλονίκη, προκειμένου να συμμετάσχει στη Σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών της SEECP. Oι προσκεκλημένες χώρες -εκτός των χωρών μελών- είναι μόνο τρεις. Εκτός από την Ιαπωνία, είναι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Υπάρχει επίσης συνεργασία στην οικονομική και ανθρωπιστική βοήθεια προς τις Βαλκανικές χώρες. Ήδη, η Ελλάδα και η Ιαπωνία συνεργάζονται στην ανοικοδόμηση του Κοσόβου.
Επιπλέον υπάρχουν πολλά περιθώρια συνεργασίας των δύο χωρών στις αναπτυσσόμενες χώρες της Μέσης Ανατολής και Αφρικής μέσω κοινής υλοποίησης αναπτυξιακών έργων.
Σε διμερές επίπεδο επιδιώκουμε περισσότερες επενδύσεις, περισσότερο εμπόριο, ακόμα μεγαλύτερη συνεργασία στο ναυτιλιακό τομέα – μην ξεχνάτε την ιδιαίτερα υψηλή ποιότητα της ιαπωνικής ναυπηγικής βιομηχανίας σε σχέση με άλλες χώρες. Ελληνικά αγροτικά προϊόντα όπως το κρασί και το ελαιόλαδο εξερευνούν την μεγάλη ιαπωνική αγορά, ο Έλληνας υφυπουργός Εξωτερικών κ. Στυλιανίδης έχει κάνει πολλές επαφές προς αυτήν την κατεύθυνση. Επίσης επιδιώκουμε την ανάπτυξη του τουρισμού, την αύξηση των τουριστών από την Ιαπωνία στην Ελλάδα αλλά και από την Ελλάδα στην Ιαπωνία.

H ελληνική κυβέρνηση έχει πάρει κάποια μέτρα για τη διευκόλυνση των ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα. Μερικά από τα μέτρα είναι μείωση της φορολογίας στα κέρδη, απλούστευση διαδικασιών για την ίδρυση μεταποιητικών μονάδων, αναπτυξιακός νόμος, περιορισμός της γραφειοκρατίας, απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας. Μπορείτε να μας πείτε τα σημεία που κωλυσιεργούν την περαιτέρω ανάπτυξη των διμερών σχέσεων και συνεχίζουν να βρίσκονται στην ατζέντα των συνομιλιών;

Πρώτα από όλα να σας πω ότι με μεγάλη μας χαρά μάθαμε ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις, ώστε να προσελκύσει ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα. Το ερώτημα είναι πόσο σύντομα θα επιτευχθούν αυτές οι μεταρρυθμίσεις. Για παράδειγμα, σας λέω το ζήτημα της άδειας παραμονής και εργασίας που μέχρι πρότινος τουλάχιστον, η διαδικασία χορήγησης διαρκούσε 6 μήνες. Οι Ιάπωνες επιχειρηματίες αποθαρρύνονται από αυτήν την κατάσταση. Αυτό είναι ένα θέμα στην ατζέντα των διμερών συνομιλιών εδώ και πολλά χρόνια, αλλά δυστυχώς οι μεταρρυθμίσεις προχωρούν με αργό ρυθμό. Πρέπει η Ελλάδα να είναι πολύ προσεκτική γιατί υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών στην προσέλκυση των ξένων επενδύσεων. Με τις συνθήκες που επικρατούν, οι ιαπωνικές επιχειρήσεις προτιμούν άλλες χώρες, όπως τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία και έτσι η Ελλάδα χάνει επενδυτές.
Επίσης θα ήθελα ν’ αναφέρω την ιαπωνική επένδυση οικολογικού χαρακτήρα σχετικά με τις ανεμογεννήτριες στη Λακωνία η οποία έχει ήδη ξεκινήσει μετά από μεγάλη καθυστέρηση. Μπορεί να γίνει ένα καλό μοντέλο επένδυσης, πρέπει να γίνει η “success story” των ιαπωνικών επενδύσεων στην Ελλάδα. Και μετά θα έρθουν και άλλες ιαπωνικές εταιρείες. Ο κ. Καραμανλής είπε «προχωρήστε». Υπάρχει όμως ακόμα βραδύτητα.
Να σας πω τη γενική εντύπωση μου, στην Ελλάδα δίνετε το πράσινο φως για επενδύσεις, αλλά στην πορεία το φως γίνεται πορτοκαλί, ακόμα και κόκκινο σε κάποιες περιπτώσεις.

Το ενδιαφέρον των ιαπωνικών επενδύσεων επικεντρώνεται στις χώρες της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης που μπήκαν πρόσφατα ή θα μπουν στην ΕΕ καθώς και τα Βαλκάνια και την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. Αυτό μας απάντησαν και από τα κεντρικά γραφεία του Jetro στο Τόκυο στην ερώτησή μας ως προς τους λόγους που επέβαλλαν το κλείσιμο του γραφείο του Jetro στην Ελλάδα. Με βάση τις νέες συνθήκες, πως νομίζετε ότι θα μπορούσε να υπάρξει συνεργασία της Ιαπωνίας με την Ελλάδα;

Η Ιαπωνία επενδύει στα Βαλκάνια, σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η τεχνολογία κ.α. Η Ελλάδα έχει αναπτύξει στις βαλκανικές χώρες ένα μεγάλο και αξιόπιστο δίκτυο εταιρειών και τραπεζών. Οι ιαπωνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται ή σκοπεύουν να δραστηριοποιηθούν στα Βαλκάνια, θέλουν ακριβείς και σωστές πληροφορίες για τις συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή. Και σε αυτό θέλουμε τη συνεργασία της Ελλάδας που έχει την τεχνογνωσία και την εμπειρία στην περιοχή.

H έλλειψη τμήματος ιαπωνικών σπουδών πανεπιστημιακού επιπέδου στην Ελλάδα, είναι κάτι που μας στεναχωρεί ιδιαίτερα. Είναι βέβαια ένα θέμα που δεν εξαρτάται άμεσα από την ιαπωνική κυβέρνηση. Έχει υπάρξει έμπρακτο ενδιαφέρον από πλευράς ιαπωνικών αρχών για τη δημιουργία τέτοιου τμήματος;

Στη συνάντηση Καραμανλή-Κοϊζούμι υπήρξε συμφωνία σε πολιτιστικά και μορφωτικά θέματα, μάλιστα είχε και μια μεγάλη επιτυχία. Τη συμφωνία ίδρυσης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών τμήματος ιαπωνικών σπουδών. Ευελπιστούμε ότι θα ξεκινήσει από το επόμενο ακαδημαϊκό έτος.
Βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο της διαπραγμάτευσης, μεταξύ του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Υπουργείου Παιδείας της Ελλάδας και χρειαζόμαστε τη δέσμευση του Υπουργείου για να ολοκληρωθεί η συμφωνία. Εμείς ως ιαπωνική πλευρά έχουμε δεσμευτεί να χρηματοδοτήσουμε το πρόγραμμα από το Σεπτέμβριο. Επίσης θα διαθέσουμε Ιάπωνες καθηγητές και υλικό διδασκαλίας.
Θα ήθελα να σας αναφέρω επίσης ότι στην Ιαπωνία υπάρχουν ήδη δέκα τμήματα ελληνικών σπουδών.

Tα μεγέθη των οικονομιών Ελλάδας και Ιαπωνίας είναι ανόμοια. Στον τομέα του πολιτισμού τα πράγματα είναι διαφορετικά. Θεωρούμε ότι εκεί μπορεί να υπάρξει μεγάλο πεδίο συνεργασίας, αφού η Ελλάδα και η Ιαπωνία έχουν μια μακρά παράδοση. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός ανέφερε στην ομιλία του στο Κeidanren (Tokyo) ότι πρέπει να εξετασθεί και το ενδεχόμενο ίδρυσης παραρτήματος του «Ιαπωνικού Ιδρύματος» (Japan Foundation) στην Ελλάδα. Μάλιστα το παράρτημα αυτό θα μπορούσε να γίνει και περιφερειακό κέντρο Ιαπωνικού Πολιτισμού, αποκτώντας ιδιαίτερη σημασία, γιατί η Ελλάδα εκτός από το ότι είναι η πιο σταθερή χώρα στην περιοχή, είναι η κοιτίδα του ευρωπαϊκού και γενικά δυτικού πολιτισμού. Nομίζετε ότι είναι εφικτό κάτι τέτοιο;

Δυστυχώς προς το παρόν δεν υπάρχει κέντρο στην Ελλάδα με την έννοια που το τοποθετείτε, όμως δεν παύουμε ν’ αναπτύσσουμε πολλές πολιτιστικές δραστηριότητες. ‘Οχι μόνο στην Αθήνα, αλλά και στην επαρχία, στην Κρήτη, τη Λέσβο, την Σπάρτη, το Ναύπλιο, όπου έχουν διοργανωθεί ποικίλες εκδηλώσεις. Επίσης υπάρχουν και άλλοι φορείς όπως ο Ελληνο-Ιαπωνικός Σύνδεσμος και το Ελληνο-Ιαπωνικό Εμπορικό Επιμελητήριο που διοργανώνουν διάφορες εκδηλώσεις.

Διαβάσαμε στην εφημερίδα Yomiuri (6 Δεκ., 2005) ένα ενδιαφέρον άρθρο με τον τίτλο “Η Ιαπωνία πρέπει να προωθήσει τα θέλγητρα της” το οποίο συμπεραίνει ότι ο βασικός στόχος της ιαπωνικής διπλωματίας πρέπει να είναι το να καταστήσει την Ιαπωνία ακόμα περισσότερο ελκυστική στον υπόλοιπο κόσμο, όχι μόνο μέσω της οικονομίας αλλά και μέσω του πολιτισμού και εκπαίδευσης. Προσθέσαμε στις ερωτήσεις μας αυτό το απόσπασμα γιατί νομίζουμε ότι θα μπορούσε να ενισχύσει τη σημασία της διάδοσης του ιαπωνικού πολιτισμού και εκπαίδευσης στην Ελλάδα.

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Harvard, Joseph Nye, με τον οποίο μάλιστα με συνδέουν φιλικές σχέσεις, έχει αναπτύξει στις διεθνείς σχέσεις τους όρους, soft power και hard power. Για την Ιαπωνία, η “σκληρή δύναμη” είναι η οικονομία της ενώ η “ήπια δύναμή” είναι αυτό που θίγετε στην ερώτησή σας.
Η Ιαπωνία συνδυάζει τον παραδοσιακό και σύγχρονο πολιτισμό. Άλλες ασιατικές χώρες έχουν καταστρέψει μεγάλο μέρος της παράδοσης τους όπως για παράδειγμα η Κίνα με την “πολιτιστική επανάσταση” του Μάο.
Η Ιαπωνία έχει πολλά γοητευτικά σημεία. Ανάμεσα σ’ αυτά είναι η ιαπωνική μουσική, το θέατρο Νο, ο κινηματογράφος, τα animation, η μόδα (φέρνω σαν παράδειγμα τον Isei Miyake) η αρχιτεκτονική, τα computer games, η ιαπωνική κουζίνα.
Αυτή η μοναδική κουλτούρα είναι πράγματι ένα χρήσιμο εργαλείο της ιαπωνικής διπλωματίας, επιπλέον όμως είναι μια συνεισφορά της Ιαπωνίας προς την παγκόσμια κοινότητα. Είμαστε υπερήφανοι που ο πολιτισμός μας προσελκύει τόσο πολύ κόσμο από άλλες χώρες.

Η θητεία σας στην Ελλάδα λήγει σε λίγο καιρό. Ελπίζουμε να έχετε ευχάριστες αναμνήσεις από την Ελλάδα. Μπορείτε να μας πείτε κάποιες εντυπώσεις σας από τη χώρα μας και την καθημερινότητά της;

Οι Έλληνες είναι ευγενικοί, έχουν ζεστή καρδιά. Η Ελλάδα είναι πλούσια σε παραδόσεις, το κλίμα και το φαγητό είναι πολύ καλό. Η χώρα σας είναι μία από τις ωραιότερες χώρες στον κόσμο. Έχει πολλά πλεονεκτήματα που είναι περισσότερα από τα μειονεκτήματα. Ο ελληνικός τρόπος ζωής νομίζω είναι καλύτερος από τον ιαπωνικό, παρά τα στατιστικά στοιχεία. Το ετήσιο κατά κεφαλήν εισόδημα είναι μεν 3 φορές υψηλότερο στην Ιαπωνία, αλλά δεν νομίζω οι στατιστικές να μπορούν να μετρήσουν την ποιότητα ζωής που απολαμβάνουν οι Έλληνες.
Στην Ελλάδα ο κόσμος δρα περισσότερο ατομικά, οι Ιάπωνες όπως είναι γνωστό δρουν ως ομάδα. Στην Ιαπωνία λέμε “ένα και ένα ίσον τρία”, στην Ελλάδα αλλά και στη Δύση γενικότερα λέτε “ένα και ένα ίσον δύο”.
Ένα κοινό σημείο που έχω παρατηρήσει είναι ότι οι οικογενειακοί δεσμοί στην Ελλάδα είναι στενοί, όπως και στην Ιαπωνία.
Επιτρέψτε μου όμως ν’ αναφέρω δύο αρνητικά σημεία. Πρόκειται για τη συμπεριφορά της οδήγησης και παρκαρίσματος. Και την αταξία που επιφέρουν στο περιβάλλον οι διαφημιστικές πινακίδες. Καταστρέφουν τη φυσική ομορφιά της Ελλάδας και δημιουργούν προβλήματα ασφάλειας στους δρόμους. Παρ’ όλο που υπάρχει νομικό πλαίσιο, δεν τηρείται και επικρατεί μια χαώδης κατάσταση. Στο Χαλάνδρι, όταν χτιζόταν το καινούργιο κτίριο της Πρεσβείας μας, ζήτησα από τον Δήμαρχο να αφαιρέσει τις διαφημιστικές πινακίδες από το γύρω περιβάλλον, κάτι το οποίο και έπραξε προς τιμήν του.
Τέλος θα ήθελα να αναφέρω τους εθελοντές των Ολυμπιακών Αγώνων, που υπήρξαν ο κυριότερος λόγος της επιτυχίας των Αγώνων.

Τελειώνοντας επιτρέψτε μας να σας κάνουμε μια πιο προσωπική ερώτηση, που είχαμε κάνει αντίστοιχα και στον Έλληνα Πρέσβη στην Ιαπωνία κο Ροδουσάκη. Τι είναι αυτό που σας έχει λείψει περισσότερο στην Ελλάδα και το συναντάτε συχνά στην Ιαπωνία;

Θα σας πω. Μου έχει λείψει το καραόκε που στην Ελλάδα δεν είναι διαδεδομένο. Πάντως, ζώντας στην εποχή της παγκοσμιοποίησης πολλά πράγματα μπορούμε να τα βρούμε και εδώ και στην Ιαπωνία.


Μάρτιος 2006

Photos: GreeceJapan.com

scroll to top