Η νύχτα με τις μάσκες – τρία χρόνια μετά

Κείμενο-φωτογραφία: Γρηγόρης Α. Μηλιαρέσης

Πριν από σχεδόν ακριβώς τρία χρόνια, είχα κάνει από τις σελίδες αυτές μια πρόβλεψη: έγραφα για το Χαλοουΐν ότι “[…] όπως έχει συμβεί με όλα τα εισαγόμενα έθιμα, με το πέρασμα του χρόνου θα μεταλλαχθεί κι αυτό τόσο ώστε να μετατραπεί σε κάτι καθαρά ιαπωνικό […]” Τρία χρόνια μετά, γράφω ετούτο εδώ το κείμενο με τον κίνδυνο να θεωρηθώ αυτάρεσκος όμως οι ώρες που πέρασα στη Σιμπούγια αυτό το Σάββατο με έπεισαν ότι είχα δίκιο: το Χαλοουΐν έχει ήδη μεταμορφωθεί σε κάτι που οι περισσότεροι Αμερικανοί δε θα αναγνώριζαν και αυτό είναι κάτι που και το άκουσα τις ίδιες εκείνες ώρες από αρκετούς από αυτούς που κυκλοφορούσαν στους δρόμους της περιοχής και το διάβασα εχτές και σήμερα στο Ίντερνετ από όσους μετέφεραν την εμπειρία τους στα κοινωνικά δίκτυα και στα σάιτ που σχετίζονται με την Ιαπωνία.

Στις ΗΠΑ το Χαλοουΐν είναι βασικά μια γιορτή για παιδιά –σίγουρα υπάρχουν πάρτι μεταμφιεσμένων και για μεγάλους όμως δεν έχω ακούσει ποτέ για πάρτι στους δρόμους και ειδικά των διαστάσεων του Χαλοουΐν στη Σιμπούγια. Ακόμα δεν έχω διαβάσει επίσημες εκτιμήσεις όμως στηριζόμενος στην όποια αίσθηση έχω από το Σάντζα Ματσούρι της Ασακούσα, δε θα δυσκολευόμουν να πιστέψω ότι τη βραδιά του Χαλοουΐν στους δρόμους της πιο τρέντι (ακόμα) περιοχής του Τόκιο είχαν μαζευτεί περί το ένα εκατομμύριο άνθρωποι, στην πλειονότητά τους μεταμφιεσμένοι –και δη με την έμφαση στην τελειότητα των λεπτομερειών, ειδικά σε ό,τι αφορά το μακιγιάζ, που χαρακτηρίζει γενικά τους Ιάπωνες. Ως προς τη σύνθεση του πληθυσμού, θα έλεγα ότι τη μερίδα του λέοντος την είχαν οι νεότερες γυναίκες, αυτές δηλαδή των ηλικιών 18-35 και ως προς τη θεματολογία, δεν μπόρεσα παρά να βρω συναρπαστικό ότι οι περισσότερες είχαν εξαντλήσει την επιμέλεια που στην καθημερινότητά τους αναλώνεται στο να γίνουν χαριτωμένες, στο να γίνουν όσο πιο αποκρουστικές γίνεται.

Αν το Χαλοουΐν της Σιμπούγια συνεχίσει κατ’ αυτόν τον τρόπο –και η πορεία του ως τώρα δε δείχνει στοιχεία για το αντίθετο- φαντάζομαι ότι σε βάθος χρόνου, θα υπάρξουν διάφοροι κοινωνιολόγοι που θα αναλύουν μακροσκελώς τα πώς και τα γιατί. Προσωπικά, και με την αλαζονεία της επιτυχούς πρόβλεψης, θα καταθέσω εισέτι αυτό που οι αναγνώστες αυτών των γραμμάτων έχουν διαβάσει επανειλημμένως: το διονυσιακό στοιχείο είναι διάχυτο στην Ιαπωνία –τόσο διάχυτο που θα πρέπει κανείς να προσπαθήσει για να μην το δει μπροστά του ή να εθελοτυφλήσει χαρακτηρίζοντάς το αποσπασματικό. Κάθε τι που του δίνει τη δυνατότητα να ανέβει στην επιφάνεια δεν μπορεί παρά να αντιμετωπιστεί θετικά, να απορροφηθεί και να αφομοιωθεί και είναι πραγματικά ευχάριστο και αναζωογονητικό ότι μια νέα γενιά δημιουργεί το δικό της τέτοιο “κάτι”, τηρώντας μάλιστα με ευλάβεια (αν και αθέλητα) τη μεθοδολογία των προγόνων της δηλαδή την εισαγωγή, την τροποποίηση (χρησιμοποιώντας στοιχεία και από την ντόπια παράδοση) και την αναδημιουργία. Θυμάται κανείς σήμερα ότι τα ράμεν προήλθαν από την Κίνα; Και από αυτούς που το θυμούνται, πόσοι νοιάζονται;

ENGLISH

scroll to top

Send this to a friend