Κουλ; Η Ιαπωνία;

Greecejapan_Cool_Japan

Κείμενο-φωτογραφία: Γρηγόρης Α. Μηλιαρέσης

Το γύρο των ιαπωνικών Μέσων έκαναν τα πρόσφατα σχόλια του –ηλικιωμένου για τη σόου-μπιζ αλλά ακόμα με κάποια επιρροή- τραγουδιστή και ηθοποιού GACKT: στο μπλογκ του, ο 42χρονος καλλιτέχνης από την Οκινάουα ξέσπασε εναντίον του σχεδίου «Cool Japan» διερωτώμενος με ασυνήθιστη ευθύτητα «Υπάρχει κανείς που ζει στην Ιαπωνία και μπορεί να εξηγήσει τι είναι το ‘Cool Japan’; Εγώ δεν μπορώ –πόσοι μπορούν; Το θέμα είναι θλιβερό.» Για όσους δεν έχουν καν ακούσει τον όρο, πρόκειται για μια ιδέα που εισηγήθηκε πρώτος ο αμερικανός δημοσιογράφος Ντάγκλας ΜακΓκρέι το 2002 και που έσπευσαν (ούτως ειπείν) να υιοθετήσουν πρώτα τα ιαπωνικά ΜΜΕ και στη συνέχεια, το 2010 η ιαπωνική κυβέρνηση –στην πιο απλή της μορφή πρόκειται για αξιοποίηση στοιχείων της σύγχρονης ιαπωνικής κουλτούρας όπως τα άνιμε, η J-Pop, η μόδα του δρόμου, η λαϊκή κουζίνα κ.α. προκειμένου η Ιαπωνία να αναδειχθεί σε πολιτισμική υπερδύναμη και να αντισταθμίσει έτσι τις απώλειες που συσσωρεύει η βιομηχανία της, ειδικά μετά την έλευση στο προσκήνιο της Κίνας και της Κορέας.

Όπως λέει και ο ίδιος, ο GACKT δεν είναι ο μόνος που αναρωτιέται τι είναι το «Cool Japan» –αν εξαιρέσει κανείς τη χρήση της φράσης σε διάφορα, συνήθως στερούμενα σοβαρότητας, άκριτα «φίλο-ιαπωνικά» σάιτ, στα 5 χρόνια από την επίσημη υιοθέτηση της ονομασίας δεν έχει γίνει τίποτα οργανωμένο προς την κατεύθυνση της προώθησης της ιαπωνικής κουλτούρας στο εξωτερικό ή προς την υποστήριξή της στο εσωτερικό. Άνθρωποι εντός της αγοράς όπως προφανώς είναι ο GACKT, σίγουρα μπορούν να επισημάνουν καλύτερα λεπτομέρειες σχετικά με τον προϋπολογισμό της καμπάνιας και να θέσουν ερωτήσεις σχετικά με τους αποδέκτες του όμως ακόμα και αν αποδεχθεί κανείς ότι τα πάντα έγιναν με τον πλέον διαφανή τρόπο, η ουσία παραμένει: η πιο αδιάσειστη απόδειξη ότι κάποιος ή κάτι δεν είναι «κουλ» είναι να αυτοαποκαλείται έτσι. Και βεβαίως υπάρχει κι εκείνο το ενοχλητικό παλιό ρητό που λέει ότι η καμήλα είναι ένα άλογο που το σχεδίασε επιτροπή. (Για όποιον δεν το έχει καταλάβει, οι επιτροπές και οι πάσης φύσεως ομάδες είναι πολύ σημαντικό πράγμα στην Ιαπωνία –και όχι μόνο σε ό,τι σχετίζεται με το μεγάλο ή το μικρότερο κράτος.)

Αυτό που προσωπικά βρίσκω πιο θλιβερό στη συζήτηση περί «Cool Japan» είναι ότι εκθέτει για μια ακόμα φορά την αδυναμία των Ιαπώνων να επικοινωνήσουν με τους μη-Ιάπωνες. Όταν έχει κανείς στη διάθεσή του ένα τόσο ευρύ φάσμα πολιτισμικών προϊόντων –η Ιαπωνία έχει να παρουσιάσει μια αδιάλειπτη παραγωγή πολιτισμού επί 12 αιώνες, από την περίοδο Νάρα στις αρχές του 8ου αιώνα ως σήμερα- είναι επιεικώς απερίσκεπτο να αποφασίζει ότι άξιο εξαγωγής είναι μόνο ένα ελάχιστο υποσύνολο του φάσματος αυτού. Και είναι αμφίβολης αποτελεσματικότητας (αν και το πιο ακριβές θα ήταν «εγγυημένης αναποτελεσματικότητας») να αποπειραθεί μια τέτοια εξαγωγή με όρους μιας υποτιθέμενης «πίεσης» από έναν πολιτισμό με τον οποίο βρίσκεται επί 150 χρόνια σε μόνιμη σχέση αμοιβαίας παρερμηνείας. Η Ιαπωνία είναι όπως είναι η Ρολς Ρόις: δεν έχει ανάγκη να είναι «κουλ» γιατί η ποιότητα του πολιτισμού της, αυτού που είναι στα μουσεία και αυτού που είναι στους δρόμους πάει πολύ πέρα από τέτοιους χαρακτηρισμούς.

 

ENGLISH

Η αναδημοσίευση του περιεχομένου του GreeceJapan.com (φωτογραφιών, κειμένου, γραφικών) δεν επιτρέπεται χωρίς την εκ των προτέρων έγγραφη άδεια του GreeceJapan.com

Γρηγόρης Μηλιαρέσης
Γρηγόρης Μηλιαρέσης
Δημοσιογράφος και μεταφραστής. Έχει συνεργαστεί με πλειάδα εφημερίδων, περιοδικών (τόσο του γενικού όσο και του ειδικού τύπου) και εκδοτικών οίκων και με ειδίκευση στο Ίντερνετ, τις πολεμικές τέχνες και την Ιαπωνία όπου και ζει τα τελευταία χρόνια. Από το 2012 μέχρι το 2016 έγραφε την εβδομαδιαία στήλη στο GreeceJapan.com "Γράμματα από έναν αιωρούμενο κόσμο" και το 2020 κυκλοφόρησε το ομότιτλο βιβλίο του. Περισσότερα στη συνέντευξη που είχε δώσει στο GreeceJapan.com.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ

ΡΟΗ ΑΡΘΡΩΝ

ΛΕΥΚΑΔΑ: Υποδοχή της αντιπροσωπείας του αδελφοποιημένου με τη Λευκάδα Δήμου Σιντζούκου

Γύρω στις 1.00 το μεσημέρι της Πέμπτης 23 Ιουνίου 2022 έγινε δεκτή με κάθε επισημότητα, περνώντας το κόκκινο χαλί...

Σόγκι, μάνγκα και καπάκια υπονόμων

Όπως είχαμε γράψει χθες, η περιοχή Σεταγκάγια στο Τόκιο θεωρείται η βάση του σόγκι, του ιαπωνικού σκακιού. Εκεί βρίσκεται...

23/6 Αθήνα: «Άμα-Σαν», το ντοκιμαντέρ για τις θρυλικές «γυναίκες της θάλασσας» (τρέιλερ)

Το ντοκιμαντέρ Άμα-Σαν της Κλαούντια Βαρεχάο με θέμα τις θρυλικές δύτριες Άμα, τις «γυναίκες της θάλασσας», θα προβληθεί την...

Ινούι-Πλατανιώτη: Mετάλλια και στο ελεύθερο σόλο του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος

Τα μετάλλια της Γιούκικο Ινούι και Ευαγγελίας Πλατανιώτη στο 19ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Καλλιτεχνικής Κολύμβησης διπλασιάστηκαν το απόγευμα της Τετάρτης...

H Φωτογραφία της Ημέρας: Σόγκι, προσευχή και καλή τύχη

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά: Σόγκι είναι το ιαπωνικό σκάκι. Η περιοχή Σεταγκάγια στο Τόκιο θεωρείται η...

Ελλάδα-Ιαπωνία στο 19ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Υδατοσφαίρισης

Oι Εθνικές ομάδες Ανδρών Ελλάδας και Ιαπωνίας θα βρεθούν αντιμέτωπες στο δεύτερο αγώνα τους στο 19ο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Υδατοσφαίρισης...

Ιαπωνικό Φεστιβάλ, το Σαββατοκύριακο 25-26 Ιουνίου 2022

Μετά την πρώτη διοργάνωση που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2018 με τη συμμετοχή 5.000 επισκεπτών, το Ιαπωνικό Φεστιβάλ επιστρέφει...

Ελλάδα-Ιαπωνία: Χρυσό και χάλκινο μετάλλιο με Ινούι και Πλατανιώτη στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Καλλιτεχνικής Κολύμβησης

日本語 Την πρώτη και τρίτη θέση αντίστοιχα κατέκτησαν Ιαπωνία και Ελλάδα το Σάββατο 18 Ιουνίου 2022 στον τελικό του τεχνικού...
spot_img
ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΟ ΚΟΣΜΟspot_img
TΟ 1o ANIME RADIO ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑspot_img